Αξιολόγηση στο Δημόσιο: Οι εξετάσεις των προϊσταμένων και οι αλλαγές στη Σχολή Δημόσιας Διοίκησης

   Ριζικές αλλαγές στο μοντέλο λειτουργίας του Δημοσίου, όπως το γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, φέρνει νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών. Από τη διαδικασία επιλογής των προϊσταμένων, με την εισαγωγή ενιαίας γραπτής διαδικασίας μέσω ΑΣΕΠ για την ένταξη στο Μητρώο Υποψηφίων για όλες τις θέσεις ευθύνης, καταργώντας επί της ουσίας την «επετηρίδα», μέχρι την αναμόρφωση της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΣΔΔΑ), η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών επιχειρεί να διαμορφώσει νέο πλαίσιο για την επιλογή, την αξιολόγηση και την εξέλιξη των στελεχών της Δημόσιας Διοίκησης, η οποία θα πραγματοποιείται κάθε τέσσερα έτη.

    Οι αλλαγές αφορούν συνολικά 29.978 θέσεις ευθύνης στο Δημόσιο, εκ των οποίων 24.336 είναι θέσεις προϊσταμένων Τμημάτων, 5.100 διευθυντών, 410 γενικών διευθυντών και 132 υποδιευθυντών, και ο στόχος είναι να μειωθεί ο χρόνος τοποθέτησης των προϊσταμένων στους έξι μήνες – από πάνω από ένα έτος που είναι σήμερα.

   Το νομοσχέδιο, το οποίο έχει εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο εισηγήθηκε η ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών (Θόδωρος Λιβάνιος και Βιβή Χαραλαμπογιάννη) και έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 28 Αυγούστου, δεν περιορίζεται στην επιλογή προϊσταμένων και τις προαγωγές. Συμπεριλαμβάνει την αναδιοργάνωση του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ) με στόχο την αναβάθμιση της επιμόρφωσης των δημοσίων υπαλλήλων.

   Η μεταρρύθμιση βασίζεται σε σημαντικά αποτελέσματα των τελευταίων ετών, καθώς οι συμμετοχές σε επιμορφωτικά προγράμματα έχουν τετραπλασιαστεί, φθάνοντας περίπου τις 400.000, ενώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης υλοποιήθηκαν περισσότερες από 287.000 συμμετοχές σε προγράμματα κατάρτισης και πάνω από 40.000 συμμετοχές σε προγράμματα τεχνητής νοημοσύνης σε συνεργασία με διεθνείς τεχνολογικούς οργανισμούς.

Τέλος στη χρονοβόρα διαδικασία και οι εξετάσεις

    Ενα από τα βασικά προβλήματα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει είναι η χρονοβόρος και χειροκίνητη, με έγχαρτους φακέλους, διαδικασία αξιολόγησης, αλλά και η εξίσου χρονοβόρα εξέταση του μεγάλου αριθμού ενστάσεων που καταθέτουν οι υποψήφιοι ακόμα και για ψύλλου πήδημα. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσης της διαδικασίας είναι 1 έτος, 6 μήνες και 28 ημέρες, χωρίς να περιλαμβάνεται σε αυτόν η διαδικασία της προκήρυξης.

  Ενδεικτικά, στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προκηρύχθηκαν προ πολλών μηνών 11 θέσεις γενικών διευθυντών και μέχρι στιγμής δεν τοποθετήθηκε κανένας. Το ίδιο και στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στο Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Συνολικά, από τις 116 θέσεις που προκηρύχθηκαν, οι διαδικασίες ολοκληρώθηκαν για 25 άτομα. Οι διαδικασίες αυτές στο εξής θα είναι αυτοματοποιημένες και ο κάθε δημόσιος υπάλληλος θα έχει τον δικό του ψηφιακό φάκελο. Σε κάθε επίπεδο ευθύνης, η θητεία θα είναι προκαθορισμένη και θα λήγει στα 4 έτη από τα 3 που είναι σήμερα.

  Οι εξετάσεις θα αποτελούν μείγμα γραπτών πανελληνίων που θα διενεργεί το ΑΣΕΠ και ειδικότερων μετά τη μοριοδότηση για στοχευμένη αξιολόγηση των διοικητικών ικανοτήτων των υποψηφίων. Μετά τις εξετάσεις θα δημιουργηθεί ένα Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων, ώστε αν για οποιονδήποτε λόγο η θητεία κάποιου λήξει πριν από τα τέσσερα έτη, τα κενά θα καλύπτονται υποχρεωτικά μέσα από αυτό το μητρώο και όχι με πρόσωπα της αρεσκείας τού εκάστοτε υπουργού. Η μεταρρύθμιση εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη Δημόσια Διοίκηση που βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2019, με την αξιολόγηση, το Ενιαίο Πλαίσιο Δεξιοτήτων και τα Ατομικά Σχέδια Ανάπτυξης να αποτελούν βασικά εργαλεία του νέου μοντέλου.

Ο στόχος

   Πηγές του υπουργείου αναφέρουν ότι στόχος είναι να συνδεθούν για πρώτη φορά σε ενιαίο πλαίσιο η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, η επιμόρφωση και η επαγγελματική τους εξέλιξη και να διαρραγεί ο κύκλος της ανακύκλωσης της ίδιας δεξαμενής υποψηφίων προκειμένου να εμπλουτιστεί με νέα καταλληλότερα πρόσωπα. Μέχρι σήμερα, ο χρόνος άσκησης καθηκόντων σε θέση ευθύνης, και με δεδομένη τη μη διενέργεια κρίσεων για τη συντριπτική πλειονότητα των θέσεων, μοριοδοτούνταν υπέρμετρα και οδηγούσε στην επιλογή των ίδιων προσώπων. Με το νέο σύστημα θα δίνεται έμφαση στα αποτελέσματα της γραπτής ηλεκτρονικής εξέτασης.

   Οι αλλαγές βασίζονται σε τρεις άξονες και σε μια καινοτομία. Την ίδρυση της Ακαδημίας Ηγεσίας, η οποία απευθύνεται σε ανώτερα στελέχη και προϊσταμένους της δημόσιας διοίκησης, προκειμένου να εκπαιδευτούν στην ανάπτυξη ικανοτήτων στρατηγικού σχεδιασμού, στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού, στη διαχείριση κρίσεων και λήψη αποφάσεων, ώστε να δημιουργηθεί ένας μόνιμος μηχανισμός διοικητικής ηγεσίας. Ανάλογα προγράμματα θα τεθούν στη διάθεση του Προέδρου της Βουλής ώστε σε προαιρετική βάση να επιμορφώνονται όσοι βουλευτές επιθυμούν να αποκτήσουν ανάλογες γνώσεις.

Οι τρεις βασικοί άξονες των αλλαγών

1. Ο εκσυγχρονισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. Ο τρόπος εισαγωγής στη Σχολή τροποποιείται, με τη συμμετοχή του ΑΣΕΠ (και όχι μόνο μελών του Νομικού Συμβουλίου) στη διαδικασία και την καθιέρωση αξιολόγησης σε πολλά στάδια, με την εισαγωγή case studies. Οι υποψήφιοι, δηλαδή, δεν θα εξετάζονται μόνο σε θεωρητικές γνώσεις, αλλά θα καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα συγκεκριμένο, ρεαλιστικό πρόβλημα που θα μπορούσε να προκύψει στη δημόσια διοίκηση. Επίσης, εισάγονται εξετάσεις στην αγγλική γλώσσα, καθώς και ψυχομετρικές δοκιμασίες. Αναμορφώνεται παράλληλα το πρόγραμμα σπουδών, με την ενίσχυση θεματικών όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Ψηφιακή Διακυβέρνηση, η Διοίκηση Εργων, η χάραξη δημοσίων πολιτικών και η ανάπτυξη ηγετικών δεξιοτήτων. Ταυτοχρόνως, ενισχύονται η πρακτική άσκηση και η σύνδεση της εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες της Δημόσιας Διοίκησης, ενώ προβλέπεται για πρώτη φορά μόνιμο εκπαιδευτικό προσωπικό.
2. Η ίδρυση της Ακαδημίας Επαγγελματικής Ανάπτυξης Δημοσίων Υπαλλήλων, η οποία αντικαθιστά το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης. Η νέα ακαδημία εισάγει ένα ολοκληρωμένο σύστημα διά βίου μάθησης, στο οποίο τα εκπαιδευτικά προγράμματα σχεδιάζονται βάσει των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης, των ατομικών σχεδίων ανάπτυξης και των αναγκών των δημόσιων φορέων. Παράλληλα, θεσπίζονται ενιαία μεθοδολογία ανίχνευσης εκπαιδευτικών αναγκών, ετήσια ανανέωση του προγράμματος επιμόρφωσης και πιστοποίηση των γνώσεων και δεξιοτήτων που αποκτούν οι υπάλληλοι.
3. Ο μετασχηματισμός του Ινστιτούτου Τεκμηρίωσης σε Εργαστήριο Καινοτομίας Δημοσίων Πολιτικών, το οποίο αναλαμβάνει την παραγωγή εφαρμοσμένης γνώσης, την αξιολόγηση δημόσιων πολιτικών, την ανάλυση διοικητικών δεδομένων και την ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών. Το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, μέσω συνεργασιών με πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, αποκτά ενεργό ρόλο στη χάραξη δημόσιας πολιτικής και όχι μόνο στην εκπαίδευση του προσωπικού. Ενισχύεται παράλληλα η εξωστρέφεια του ΕΚΔΔΑ, με τη διεύρυνση της δυνατότητας συμμετοχής του σε ευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα, ερευνητικά έργα και εκπαιδευτικές δράσεις. Προβλέπονται, επίσης, συνεργασίες με πανεπιστήμια, σχολές Δημόσιας Διοίκησης και διεθνείς οργανισμούς, με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας.                                                          Αναδημοσίευση από https://www.tovima.gr/