Πότε συμφέρει η αποχώρηση μέσα στη χρονιά για σύνταξη

     Για πολλούς ασφαλισμένους που έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα βγουν στη σύνταξη, αλλά και πότε μέσα στη χρονιά τους συμφέρει να υποβάλουν αίτηση. Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλους, γιατί εξαρτάται κυρίως από τρεις παράγοντες: τα συνολικά έτη ασφάλισης, το αν μερικοί επιπλέον μήνες ανεβάζουν το ποσοστό αναπλήρωσης, και το αν οι τελευταίοι μήνες εργασίας βελτιώνουν τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών. Το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των αποδοχών κατά τον ασφαλιστικό βίο και το αντίστοιχο ποσοστό αναπλήρωσης.

    Στην πράξη, δεν συμφέρει πάντα η άμεση αποχώρηση τον Ιανουάριο. Αν ο ασφαλισμένος βρίσκεται κοντά σε ένα «σκαλοπάτι» ετών — για παράδειγμα στα 35, 37, 39 ή 40 έτη — τότε λίγοι επιπλέον μήνες ασφάλισης μέσα στο ίδιο έτος μπορεί να οδηγήσουν σε υψηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης και άρα σε μεγαλύτερη σύνταξη. Αυτό είναι ακριβώς το σημείο όπου η παραμονή έως τα μέσα ή το τέλος της χρονιάς μπορεί να αποδειχθεί πιο συμφέρουσα από μια πρόωρη αίτηση. Τα ποσοστά αναπλήρωσης μετά τα 30 έτη έχουν βελτιωθεί με τον ν. 4670/2020, δηλαδή τον λεγόμενο νόμο Βρούτση, ο οποίος αύξησε τις αποδόσεις για περισσότερα έτη ασφάλισης.

Το μεγαλύτερο όφελος εμφανίζεται συνήθως σε όσους είναι πολύ κοντά σε πλήρες έτος ασφάλισης. Παράδειγμα: κάποιος που έχει ήδη 39 έτη στις αρχές του έτους, συχνά έχει λόγο να περιμένει ώσπου να συμπληρώσει 40ετία, γιατί εκεί η σύνταξη βελτιώνεται αισθητά σε σχέση με την αίτηση λίγους μήνες νωρίτερα. Αντίστοιχα, ασφαλισμένοι που κινούνται κοντά στα 35 ή 37 έτη συχνά ωφελούνται αν περιμένουν να «κλειδώσουν» το επόμενο έτος ασφάλισης, ιδίως όταν ο μισθός ή οι ασφαλιστέες αποδοχές τους παραμένουν σε ικανοποιητικό επίπεδο. Η λογική αυτή προκύπτει από τον τρόπο υπολογισμού της ανταποδοτικής σύνταξης με βάση έτη και αποδοχές.

Αντίθετα, δεν συμφέρει πάντα η αναμονή όταν ο ασφαλισμένος δεν βρίσκεται κοντά σε νέο έτος ασφάλισης ή όταν οι τελευταίοι μήνες εργασίας δεν προσθέτουν ουσιαστικό όφελος στις συντάξιμες αποδοχές. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η καθυστέρηση της αίτησης μπορεί απλώς να μεταθέτει χρονικά την έναρξη της σύνταξης χωρίς ουσιαστικό αντάλλαγμα στο τελικό ποσό. Επίσης, αν υπάρχει κίνδυνος να χαθεί κάποιο ευνοϊκό μεταβατικό καθεστώς ή αν το δικαίωμα θεμελιώνεται οριακά με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η αναμονή χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Για σύνθετες περιπτώσεις, όπως η διαδοχική ασφάλιση, ο e-ΕΦΚΑ επισημαίνει ότι η κρίση του δικαιώματος γίνεται με ειδική σειρά κανόνων, άρα η απόφαση για τον χρόνο εξόδου δεν είναι μηχανική.

Ένα ακόμη σημείο που μετρά είναι οι συντάξιμες αποδοχές. Αν ο ασφαλισμένος έχει σταθερά ή βελτιωμένα εισοδήματα στους τελευταίους μήνες, η παραμονή στην εργασία μπορεί να βοηθήσει οριακά και τον μέσο όρο αποδοχών που λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της σύνταξης. Αν όμως οι τελευταίοι μήνες είναι χαμηλότερα αμειβόμενοι, με μερική απασχόληση ή διαλείμματα, το όφελος μπορεί να είναι μικρό ή και αμελητέο. Ο βασικός κανόνας του νόμου είναι ότι στον υπολογισμό λαμβάνεται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών κατά τη διάρκεια της συνολικής ασφάλισης, άρα κάθε επιπλέον περίοδος επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα, έστω και λίγο.

Για αυτόν τον λόγο, όσους τους συμφέρει περισσότερο να περιμένουν μέχρι τα μέσα ή το τέλος της χρονιάς μπορεί να χωριστούν σε τρεις βασικές κατηγορίες. Πρώτον, όσοι συμπληρώνουν ακριβώς νέο πλήρες έτος ασφάλισης σε λίγους μήνες. Δεύτερον, όσοι έχουν καλές τρέχουσες αποδοχές και βελτιώνουν τον μέσο όρο τους. Τρίτον, όσοι θέλουν να ενισχύσουν τον φάκελό τους με πρόσθετο πραγματικό ή αναγνωρισμένο χρόνο, εφόσον αυτός μπορεί να αξιοποιηθεί σύννομα στον υπολογισμό. Αντίθετα, όσοι έχουν ήδη «κλειδώσει» το επιθυμητό όριο ετών και δεν κερδίζουν ουσιαστικά από τους επόμενους μήνες, συνήθως δεν έχουν σοβαρό λόγο να καθυστερήσουν.

Αναδημοσίευση από https://workenter.gr/